Animaliak
-
Izurde muturmotza
Grampus griseus
Pilotu izurdeen taldearen barruan sailkatzen da Gramnus griseus. Talde hau tamaina handiko izurdeak osatzen dute eta bekoki konkortuak bereizten ditu beste izurde talde batzuengandik. Bizkar-hegatsa erdi-erdian izaten dute izurde muturmotzek, eta ezaugarri adierazgarrienetariko bat azala orbainez beteta edukitzea izaten da. Ez dugu maiz gure kostaldetik hurbil ikusiko, ur sakonagoak nahi izaten dituelako. Arrazoi berdina dela…
-
Kurriloa
Grus grus
Kurriloa nahiko espezie arrunta Euskal Herrian, udazkenean ikus daitezkeelarik bertako zeruak zeharkatzen aldra handiak eratuz. Garai berean, Naparroko urmaeletan ikus daitekeen espeziea da. Nahiz eta espezie handia izan, 4-6kg, liraina da bere hanka eta lepo luzearekin. Espezie migratzailea izanik neguak Iberiar Penintsulan igarotzen ditu eta kumeak Europa iparraldean errutzen dituzte. Hegazti espezie hau oso loturik…
-
Ugatza
Gypaetus barbatus
Garai batean arrunta eta miretsia izan zen hegazti honek itxura eder bezain misteriotsua dauka, eta horrek kondaira ugari gauzatu ditu historian zehar. Ugatza, saien eta arranoen erdibidean dagoen harrapari handi hau, egun jada pairatzen ari garen biodibertsitatearen atzerakadaren isla bezala uler dezakegu. Egun Nafarroaren ekialdean baino ez du kumatzen, baina bere hegaldi luzeetan beste zona…
-
Sai arrea
Gyps fulvus
Gure inguruan bizi den hegazti handi bezain ikusgarria. Handia izanagatik ere dotorezia handiz egiten du hegan, hegakadarik ia egin gabe, eta luzaroan egon daiteke bazka bila. Sarraskijale izaerak ordea etsai asko ere sortu dizkio.
-
Itsas txakur grisa
Halichoerus grypus
Phochidae familian itsas txakur espezie desberdin ugari aurki ditzakegu, eta hauen artea itsas txakur grisa dugu; mutur luzea eta gorputza orbainez betea duen animalia hau ozeano atlantikoaren ekialdeko eta mendebaldeko itsasertzetan bizi da, baina nahiz eta latitude altuetan aurkitu, noizbehinka espezie honen ale gazteren bat Euskal Herriko kostetan ikusteko aukera izaten dugu.
-
Suge berde horia
Hierophis viridiflavus
Daukan kolorazio berezia dela eta du, hain zuzen ere, duen izena suge berde-horiak (Hierophis viridiflavus): atzealde edo hondo iluna, maiz berdexka, orbain horiz apaindua. EAEn, oso urria da gainontzeko sugeen ugaritasunarekin alderatuz gero eta interes bereziko espezie gisa katalogatua dago. Penintsula mailan ere arriskuan dagoen espezie gisa ezagutzen da. Honen arrazoi nagusienetariko bat urtero kotxeek…
-
Enara arrunta
Hirundo rustica
Zeozer jokatuko nuke zuk zeuk, zeuri hari natzaizu bai irakurle, bizi zaren lekuan bertan nahiz inguruko herri edo auzotxoren batean, urtero apiril hasierako lehen eguzki printzekin batera Euskal Herriko ia txoko guztietan hasten den ikuzkizun paregabeaz zeure begiekin zuzenean gozatzeko betarik izan duzula. Zertaz ari naizen? Bada, urtero-urtero negua Iberiar penintsula hegoaldean zein Afrikan pasa…
-
Hegoaldeko zuhaitz-igela
Hyla meridionalis
Hegoaldeko zuhaitz-igela, igel txiki eta polita dugu, izenak dioen moduan Europako hegoaldean zehar banatzen dena. Zuhaitzetan bizi da eta zuhaitz-igel arruntaren antzekoa den arren, honen albo-marra sudur aldetik aurreko hanketaraino baino ez da iristen. Tamalez, Euskal Herrian desagertzear dagoen espezia dugu eta Mendizorrotz mendira eta Hazparnera mugatuta daude gelditzen diren populazioak.
-
Zuhaitz-igel arrunta
Hyla molleri
Zuhaitz-igel arrunta, Euskal Herriko anfibio ezagunenetariko bat da, eta bere larruazal fin eta kolore ederrak betidanik eragin du maitasun sentimendu bat herrialde honetako gizasemeongan. Mitologiako izaki, euskal kulturaren osagai… izandakoa daukagu animaliatxo bitxi hau, baina dirudienez, kontu guzti hauek ahazten ari gara, eta hauen ekosistemak erabat suntsituz, igel espezie honen biziraupena kolokan jartzen hasiak gara.
-
Savi saguzarra
Hypsugo savii
Hypsugo savii edo mendi saguzarrak bere izena Paolo Savi zoologoari zor dio. Tamaina txikikoa da eta mintz, belarri eta aurpegi beltzak ditu. Belarriak motzak dira, oinarritik banatuak daude eta Pipistrellus generokoenak baino zabalgoak eta borobilagoak dituzte; trago labur eta borobildua daukate. Ilajea nahiko dentsoa eta luzea da. Gainerako Pipistrellus generokoengandik bereizten dira goiko ebakortzek bi…