Bilatzailea
-
Sarehori polita
Cortinarius calochrous
Hainbat subespezie eta barietatetan bereizten da espezie konplexu hau, bereziki haien ekologia-aukera anitzaren arabera. Estipearen eta himenioaren kolorea bereizgarria da, baina baita nahiko aldakorra ere barietateen artean.
-
Sare hiltzailea
Cortinarius orellanus
Oso perretxiko arriskutsua da, Amanita phalloides perretxikoaren antzeko intoxikazioak sortzen baititu. Gainera, pozoinak ez du efekturik perretxikoa jan denetik 12-13 egun pasa arte, gibelean eta giltzurrunetan nekrosiak sortuz. 50. hamarkadan perretxiko honek ehun heriotz baino gehiago eragin zituen Polonian; gaixotasunaren eragilea misterio bat izan zen 1952rarte, orduan konturatu baitziren gaixotasuna pairatutako guztiek Cortinarius orellanus perretxikoa jan izan zutela.
-
Sarehori hiltzailea
Cortinarius splendens
Toxizitate altuko perretxikoa sortzen duen onddoa da, sindrome orellanikoa eragiten baitu, eta hilgarria suerta daiteke. Hostozabalen basoetan garatu ohi ditu fruitu-gorputzak udazkenean. Beste hainbat espezie generokiderekin nahas daiteke; ondorioz, kontu handiz erabili beharreko perretxikoak dira Cortinarius generoko espezieenak.
-
Saltsa-perretxiko horia
Craterellus lutescens
“Mendiko angula” izenez ere ezagutzen den perretxiko hau jangarri ona da, eta Cantharellaceae gehienak bezala lehortuta kontserbatzeko oso egokia da. Ale helduen txapelak inbutu forma bereizgarria dute. Txapelak hankak baino kolore ilunagoa du, eta pileoa gris-arrea den bitartean estipea hori kolorekoa da. Mamia hori-argia da eta zapore eta usain atsegina du. Espezie berantiarra izaten da,…
-
Saltsa-perretxiko horiluna
Craterellus tubaeformis
Orain arte bi espezie kontsideratzen ziren, Craterellus tubaeformis eta Craterellus lutescens gaur egun espezie bakarra dela ikusten da. Bere izen herrikoiak “mendiko angula” adierazten duen bezala oso onddo preziatua da gure sukaldean. Onddo honen beste bereizgarri bat arrek ez dutela erasotzen da.
-
Maltzurra
Entoloma sinuatum
Entolomataceae familiako onddorik arriskutsuena da. Euskal Herriko intoxikazioen % 95a sortzen baitu. Batez ere Ilarrakarekin (Clytocibe nebularis) nahasten da. Onddo handi honetan kolore argiak dira nagusi, batez ere zuria. Hostozabalen argi gunetan zein bide hertzetan aurki daiteke uda bukaeratik udazkenera bitartean taldeak osatuz.
-
Eutypa flavovirens
Eutypa flavovirens
Eutypa generoko onddoak nahiko zaila izaten dira beraien artean bereizteko, ez baitaukate ezaugarri bereizgarririk. Eutypa flavovirensen kasua aldiz ezberdina da, peritezioen arteko gunearen kolorea berdea baita. Onddo hau askomikoto bat da eta kolore beltza dauka. Hostozabaletan eta pagoetan da bati-bat ohikoa onddo hau.
-
Eutypa flavovirens
Eutypa flavovirens
Eutypa generoko onddoak nahiko zaila izaten dira beraien artean bereizteko, ez baitaukate ezaugarri bereizgarririk. Eutypa flavovirensen kasua aldiz ezberdina da, peritezioen arteko gunearen kolorea berdea baita. Onddo hau askomikoto bat da eta kolore beltza dauka. Hostozabaletan eta pagoetan da bati-bat ohikoa onddo hau.
-
Arte-enborretako ardagaia
Fuscoporia torulosa
Gure hostozabaletan aurki daitekeen ardagai honek, nahikoa itxura handiak azaltzen ditu, eta horretxegatik da hain ikusgarria. Izen herrikoiak dioen bezala, batik bar arteen enborretan hazten dira. Ez da oso ezaguna eta ez du jateko baliorik. Orain gutxi arte Phellinus torulosus izenarekin ezagutzen zen, baina azterketa genetikoek Phellinus generotik atera zuten espeziea.
-
Galera hiltzaile
Galerina marginata
Tamainaz espezie txikia bada ere, daukan amatoxina kantitate altuak hilgarria bilakatzen du. Espezie hau besteengandik bereizteko ezaugarriak mamiaren hirina usaia, eta ezkatarik gabeko eraztuna dira.