Onddoak
-
Rhodocollybia butyracea
Rhodocollybia butyracea onddoa Euskal Herriko basoetan uda bukaeran eta udazkenean aurkitzea oso ohikoa da, bai hostozabalen, bai koniferoen basoetan. Tamaina ertaineko onddoa da, 9 cm asko jota. Kolore arreko onddo honek ez dauka inongo balio gastronomikorik, ez dauka ehundura atsegina eta zapore gozoa dauka. Onddo hau ez da jan behar, intoxikazioak eragiten dituela uste baita.
-
Rhodocollybia prolixa
Kolibia hanka-bihurria nahiko onddo tipikoa da. Bere berezitasunik handiena, izenak adierazten duen bezala bere hanka bihurria da. Kutikulako koloreari dagokionez arre-gorria da eta estipeak kolore arre argia dauka. Onddo honek ez dauka inongo balio gastronomikorik, mamia urria izateaz gain, zapore gozokoa eta usain desatseginekoa da.
-
Royoporus badius
Onddo honetan pileoa eta estipea ondo bereizten dira. Pileoak kolore marroia dauka, estipea ordea kolore beltzekoa izaten da. Himenoforoa poroduna da, nahiko poro handiak ditu, 8mm-takoak izatera iritz baitaitezke. Onddoa ez da jangarria bere ehundura kortxoarena bezalakoa baita.
-
Russula cyanoxantha
Onddo honen mamia itxia izaten da, Russula virescens-ena bezala eta biei azkar erasotzen diete intsektuen larbek. Russulen artean biak dira estimatuenak jateko orduan. Russula zein Lactarius taldeko onddoak apurtzen ditugunean, hauek klariona bezala apurtzen dira, ez dira tarraten beste onddoak bezala. Lactarius taldekoak moztean latexa isurtzen dute, Russulak ez. Modu honetan bereizten dira bi taldeak. Urretxak, Russula…
-
Russula sardonia
Koniferoen azpian agertzen den Euskal Herriko russula arruntenetarikoa eta ugarienetarikoa da. Orriak eta mamiak amoniakoarekin erreakzionatzen duten bi russula daude, R. sadonia eta R. cavipes. Amoniakoarekin kontaktuan jartzean kolore gorri edo arrosaxka hartzen dute. Mendian beste zenbait russulekin nahastea erraza denez, ezaugarri guztiak kontuan izan behar dira.
-
Russula virescens
Euskal Herrian hazten diren Russulen artean bilatuena eta estimatuena da. Euskal Herritik at ordea ez da batere estimatua. Amanita phalloides onddo hilgarriarekin nahasi daiteke. Azken honek bolba eta eraztuna dauzka, gibelurdinak ez ordea. Russula berde gozoen taldean sailkatuta dago, eta burdin sulfatoaz kolore arrosa zurbila ematen du, urretxak (Russula cyanoxantha) ez bezala.
-
Sarcoscypha coccinea
Persoon mikologoaren onddo kuttuna da honako hau, gure lurraldean aurki daitekeen askomikoto ederrenetakoa da. Katilu itxurako fruitu gorputza garatzen du. Tamainaz txikia edo ertaina baldin bada ere, daukan kolore gorri biziak nahastezina bihurtzen du. Horretaz gain, elurra dagoenean, hots, neguan azaltzen den onddo bakanetako da. Onddo hau biltzeko joera handia da, eta Europar Batasuneko herrialde…
-
Stereum hirsutum
Onddo saprofito lignikola denez, zuhaitz hilen egurraz elikatzen da. Borobil-erdiko forma dauka eta kolore nahiko argiak hasieran, gero gris antza hartzen doazenak. Karpoforo larrukara eta elastikoa daukanez, maiz kostra itxura hartzen du. Ile gogorrez eslitako azala dauka normalean, eta himenioforoa aldiz geruzatua eta leuna da. Enbor iletan aurkitzen da gehienetan, multzoka, ilarak soruz. Urte osoan…
-
Suillus granulatus
Pinudi gazteetako belardietan denbora luzez (maiatzetik urrira bitartean) erraz aurki daitekeen onddo mikorrizikoa dugu honako hau. Jangarria kontsideratzen da, ale gazteak jateko guztiz onargarriak baitira; hala ere, beherakoa bezalako arazoekin lotu dute sarri.
-
Suillus grevillei
Perretxiko hau Suillus generokoa da, bertan biltzen diren guztiek bezalaxe txapel likatsua duelako. Honez gain, espezie gehienen txapeleko azal leuna askatzea erraza izaten da. Genero hau sekzio desberdinetan banatzen da eta larigni sekziokoa da hain zuzen ere Suillus grevillei espeziea. Sekzio honetako perretxikuek bat egiten dute honako ezaugarrietan: eraztuna dute eta alertzeekiko sinbionteak dira.