Dibisioa: Basidiomycota
-
Hygrocybe pratensis
Perretxiko bilatzaileen artean Hygrophoraceae familiako perretxikurik preziatuena da. Hasieran txapela unbonatua izan arren, ondoren zapaldu egiten zaio. Herdoil edo okre kolorekoa izaten da orokorrean eta belardietan topa daiteke, gramineoekin mikorrizatzen baitu.
-
Hygrophoropsis aurantiaca
Koniferoen basoetan onddo hau oso ugaria da, batzutan lurra estaltzeraino. Tamainaz nahiko txikia da, ale handienek 8 cm-tako pileoa izan baitezakete. kolore naranjak dira nagusi onddo honetan. Onddo honek zapore mikatza eta oso mami gutxi dauka. Espezie hau errez nahas daiteke ziza horiarekin Cantharellus cibarius, horregaitik da komenigarria ondo bereiztea.
-
Hygrophorus marzuolus
Beste guztiak baino lehenago sortzen du perretxikoa onddo honek. Urtarrilaren azken egunetan hasten da eta apirilaren erdialdera arte irauten du. Koniferoen eta hostozabalen basoetan topa daiteke, silizeozko lurzoruetan batez ere. Txapelak, orokorrean, tonu gris-arrea du eta kutikula leuna da. Hanka motza eta lodia da, eta hasieran kolore zuria izan arren, ondoren oinarritik gora iluntzen hasten…
-
Hygrophorus russula
Ondo behatu aurretik Russula baten antz handia du perretxiko honek, baina bere mamia ez da Russulena bezain hauskorra eta xehatua. Higrophorusen artean EAEn oraingoz topatu ez den H. erubescensekin nahas daiteke, baina azken hau ezko gibelgorria ez bezala, koniferoen azpian ateratzen da. Gainera, tamainaz apur bat txikiagoa da. Ezko gibelgorria gure inguruetan gutxi ateratzen den arren, perretxiko jangarria da.
-
Laccaria amethystina
Euskal Herrian arrunta da. Kolore deigarria du, guztiz morea da, nahiz eta batzuetan esporen hauts zuriz estaliak agertu. Jangarria den arren, ez da batere preziatua eta txapela bakarrik erabiltzen da. Espezie toxikoekin nahas daitekeenez, kontu handiz ibili behar da identifikatzerako garaian.
-
Laccaria laccata
Baldintza klimatiko eta adinaren arabera formaz eta kolorez aldatzen duen espeziea dugu honako hau. Oraintsu arte Laccaria affinis izenaz ezagutu izan da. Hostozabal- eta konifero-basoetan hazten da abuztua eta azaroa artean.
-
Lactarius chrysorrheus
Onddo honen izena, mozterakoan askatzen duen esne itxurako jariakinetik dator, hasieran txurixka bada ere berehala kolore horia hartzen duena. Pileoa hasieran inbutu ganbil formakoa da baina denborarekin lautuz doa eta kolore naranja arrea hartuz. Estipea berriz, motza eta barrutik hutsa da. Nahiz eta toxikoa ez izan, ez da jangarria duen zapore mingotsagatik. Pagadi, harizti eta…
-
Lactarius deliciosus
Neurri ertaineko perretxiko arrunta da, gero eta preziatuagoa Euskal Herriko perretxiko-biltzaileen artean. Garai batean ez zen jaten Euskal Herrian, baina mende hasieran katalanek ekarri ziguten ohitura hau. Lurzoru basikotako pinuditan hazi ohi da. Arazoak eman ditzake Lactarius torminosus espezie toxikoarekin nahasteagatik, baina hau urkiekin mikorrizatzen da eta morfologiagatik ere nahiko bereizgarria da.
-
Lactarius torminosus
Izen arruntak dioen bezala, esngeorriarekin nahas daitekeen espeziea da; hau, ordea, toxikoa da. Urkien inguruan hazi ohi dira perretxikoak, Betula generoko zuhaitzekin mikorrizak eratzen baititu onddoak. Udaren amaieran eta udazkenean garatu ohi dira fruitu-gorputzak, eta, esan bezala, esnegorriaren (Lactarius deliciosus) antz handia izan ohi dute. Hala ere, erraza da zenbait jarraibide kontuan hartuta bi espezietako…
-
Leccinum scabrum
Urkiarekin bizitzea ezinbestekoa duen onddo hau jangarria da eta nahiko kalitate onekoa. Pileoa oso haragitsua izan ohi da eta kolore arrea du, txortena ere berezia da, zuria baina ezkata edota puntu beltz batzuk agertzen ditu. Himenio porodun lodia du eta bertatik oliba koloreko esporada bat erauzten da. Onddo jangarria da eta usain eta zapore atseginak…